In seizoen 2025/26 werden opnieuw meer amateurwedstrijden afgewerkt dan het jaar ervoor. Tegelijkertijd nam het aantal zware tuchtzaken in absolute en relatieve zin toe, waardoor het vorig seizoen ingezette dalende patroon niet doorzette. Voor clubs en supporters levert dat nieuwe vragen op over veiligheid, sportiviteit en de rol van de bond.

Steeds meer duels, ook meer incidenten

De KNVB rapporteert dat het aantal gespeelde amateurwedstrijden is gestegen. Met meer duels neemt vanzelfsprekend ook het aantal situaties toe waarin de grenzen van sportief gedrag worden opgezocht. Het rapport laat zien dat het percentage zware tuchtzaken over de jaren heen blijft schommelen: een daling in het voorgaande seizoen heeft zich niet doorgezet. De bond wijst daarbij op het grote bereik van het amateurvoetbal: met spelers, vrijwilligers en bezoekers komt naar schatting minimaal 10 procent van de Nederlandse bevolking weleens bij een vereniging over de vloer. Dat maakt clubs spiegel van maatschappelijke ontwikkelingen, van toegenomen prikkelbaarheid tot minder vanzelfsprekend respect voor gezag.

KNVB grijpt in: meer begeleiding en harde sancties

Om sportiviteit en veiligheid te bevorderen heeft de KNVB de afgelopen jaren extra instrumenten ingezet naast het reguliere tuchtrecht. Het aantal clubs dat intensief door de bond werd begeleid steeg met 41 procent tot 190 verenigingen van de circa 2.800 in Nederland. Daarmee probeert de KNVB vroegtijdig risicovolle situaties te signaleren en bestuurlijke begeleiding te bieden.

Daarnaast is er een harde maatregel tegen agressie richting de scheidsrechter: bij verbale of fysieke agressie kan het hele team twee weken worden geschorst voor competitiewedstrijden. In 2025/26 werd deze sanctie 378 keer toegepast. Volgens de bond leidde dit tot minder recidive bij betrokken verenigingen, maar de cijfers laten ook zien dat dergelijke ingrepen alleen effect hebben wanneer clubs, trainers en supporters actief samenwerken aan gedragsverandering.

Spelpleziermetingen en de rol van supporters

De KNVB meet na elke wedstrijd via de Wedstrijdzaken-app scores voor spelplezier, sportiviteit en respect. Scheidsrechters geven thuisspelende teams gemiddeld een 4,3 (op 5) en uitspelende teams een 4,1; teams beoordelen hun tegenstanders gemiddeld met een 3,8. Die scores tonen dat de algemene beleving positief is, maar ook dat wederzijds oordeel kritischer is dan het oordeel van de scheidsrechter.

Supporters spelen een cruciale rol in die beleving. Waar verenigingen actief inzetten op gastvrijheid en actieve supporteropvoeding, dalen spanningen sneller. Omgekeerd kunnen onvrede en korte lontjes in menig amateurstadion of sportpark leiden tot incidenten waardoor bestuurs- of teammaatregelen noodzakelijk worden.

Wat betekent dit voor verenigingen?

Voor clubs blijft de uitdaging concreet: hoe combineer je meer speelmomenten met veiligheid en plezier? Praktische vervolgvragen zijn onder meer het verbeteren van lokaal gedrag, betere ondersteuning van scheidsrechters en het inzetten van vrijwillige stewards of mentorprogramma’s. De KNVB positioneert een positieve voetbalcultuur als een van haar prioriteiten in het strategisch plan voor 2026-2030, maar veel succes zal afhangen van het lokale draagvlak en de betrokkenheid van supporters, trainers en bestuurders.

Samengevat: meer wedstrijden betekenen meer contactmomenten en daarmee zowel kansen voor spelplezier als nieuwe druk op normen. De schommelende cijfers rond zware tuchtzaken tonen dat inzet van bovenaf nodig is, maar dat echte verandering op verenigingsniveau moet plaatsvinden.